پ.د. عەلی قەرەداغی لە "خێمەی سەوز"دا جەخت لە ڕۆڵی بەها ئیسلامییەکان دەكاتەوە لە پتەوکردنی ئاشتیی کۆمەڵایەتیدا

لە کەشێکی ڕەمەزانیی پڕ لە هۆشیاری و بەرپرسیارێتیدا، پڕۆفیسۆر دکتۆر عەلی محێدین قەرەداغی، سەرۆکی یەکێتیی جیهانیی زانایانی موسڵمان و سەرۆکی ڕێكخراوی ڕابیتەی مرۆیی، بەشداری كرد لە یەکەمین دانیشتنی بیستەمین وەشانی پڕۆگرامی "خێمەی سەوز". لەم دانیشتنەدا، گفتوگۆ كرا لەسەر ڕۆڵی بەها ئیسلامییەکان لە چەسپاندنی ئاشتی کۆمەڵایەتی و بەهێزکردنی سەقامگیریی کۆمەڵگەکاندا.

پ.د. قەرەداغی لە گوتارەكەیدا دووپاتی کردەوە کە ئیسلام سیستەمێکی ئەخلاقیی یەکگرتووی دامەزراندووە کە نرخی کەرامەتی مرۆڤ بەرز دەنرخێنێت و ئاسایشی کۆمەڵایەتی دەکاتە بەرهەمێکی سروشتیی باوەڕی هۆشیارانە و هەڵسوکەوتی بەرز.

ناوبراو ڕوونی کردەوە کە ئاسایش لە دیدگای ئیسلامیدا بەهایەکی گشتگیرە و لە ناخی مرۆڤەوە دەست پێدەکات؛ لە ئاسایشی دڵ و عەقڵ و ویژدان، پاشان درێژ دەبێتەوە بۆ ئاسایشی کۆمەڵگە لەڕێی دادپەروەری و پاراستنی مافەکان و یەکسانیی دەرفەتەکان و چاودێریکردنی لاوازەکان. بۆیە ئەو کۆمەڵگەیەی کەرامەتەکانی تێیدا دەپارێزرێت و تیایدا ڕێز لە بەهاکانی دەگیرێت و دادپەروەری تێیدا دەکرێتە پێوەر، خاوەنی بنەماکانی سەقامگیری و پێشکەوتنە.

سەبارەت بە مەبەستەکانی شەریعەت، پ.د. قەرەداغی باسی لەوە کرد کە مەبەستەکان بۆ پاراستنی پێنج پێویستییە سەرەکییەکە هاتوون: ئایین، ژیان، عەقڵ، ماڵ، و نەوە. کە ئەمانەش لە بنەڕەتدا بنەمان بۆ بونیادنانی کۆمەڵگەیەکی ئارام و یەکگرتوو. بۆ نموونە، زەکات و وەقف و هاوکاریی کۆمەڵایەتی، ئامڕازی کرداریین بۆ چارەسەرکردنی هەژاری و بێبەشبوون، هەروەها چەسپاندنی کولتوری لێخۆشبوون و گەردەنئازادی یارمەتیدەرە لە کەمکردنەوەی دیاردەکانی توندوتیژی و گرژی لەناو کۆمەڵگەکاندا.

هەروەها جەختی كردەوە لە گرنگیی گفتوگۆ و ڕێزگرتن لە فرەچەشنیی کلتوری و هزریدا، چونکە فرەیی سوننەتێکی گەردوونییە و بەڕێوەبردنی هۆشیارانە و دادپەروەرانە بەرپرسیارێتییەکی گشتییە. ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە بنیادنانی مرۆڤی هۆشیار دەروازەی ڕاستەقینەیە بۆ هەر پڕۆژەیەکی پێشکەوتنخوازیی بەردەوام، ئەمەش پێویستی بە تەواوکاری هەیە لە نێوان پەروەردە و فێرکردن و ڕاگەیاندن و وتاری ئایینییدا.

لەکۆتایی دانیشتنەکەدا، پ.د. قەرەداغی دووپاتی کردەوە کە چەسپاندنی سیستەمی بەها ڕەوشتییەکان، بنەمای سەرەکییە بۆ بەهێزکردنی ئاشتی کۆمەڵایەتی و ئەو نەتەوەیەی کە باشتر جیاوازییەکانی خۆی لە چوارچێوەی دادپەروەری و بەزەییدا بەڕێوە دەبات و توانای دروستکردنی داهاتوویەکی سەقامگیرتر و گەشەسەندووتری هەیە.